БЕЛАРУСКI ДЗЯРЖАЎНЫ
ЭКОНАМIЧНЫ ЎНIВЕРСIТЭТ

Як паспяваць чытаць лекцыі па міжнародным эканамічным праве, займацца навукай і заставацца любячай мамай для чацвярых дзяцей? У Міжнародны дзень абароны дзяцей мы сустрэліся з дацэнтам БДЭУ, кандыдатам юрыдычных навук Інгай Шарапа. У адкрытым інтэрв'ю Інга Аляксандраўна падзялілася асабістым вопытам шматдзетнага мацярынства, расказала пра сямейныя традыцыі і дала каштоўныя парады студэнтам, якія толькі плануюць будаваць сваё жыццё і кар'еру.

— Інга Аляксандраўна, вы дацэнт кафедры грамадзянска-прававых дысцыплін — сферы складанай, якая патрабуе пастаяннай канцэнтрацыі, актуалізацыі ведаў і навуковай работы. І адначасова вы - мама чацвярых дзяцей. Як вам атрымоўваецца сумяшчаць дзве гэтыя гэтак энергазатратныя ролі?
—  Жаночая рэалізацыя - гэта спалучэнне творчасці, жаданняў і магчымасцяў жанчыны. У кожнай жанчыны сваё бачанне гэтага: нехта знаходзіць сябе ў сям'і, нехта на прафесійнай ніве. На мой погляд, галоўнае - гэта гарманічнае развіццё асобы, на розных этапах жыцця прыярытэты розныя ў залежнасці ад жаданняў і ўнутраных патрэб чалавека.

—  Ці ёсць у вас свае залатыя правілы тайм-мэнэджменту? Як размеркаваць 24 гадзіны ў сутках так, каб хапіла і на лекцыі са студэнтамі, і на кожнае дзіця дома?
—  Галоўны сакрэт - трэба проста любіць сваю сям'ю, любіць справу, якой займаешся, думаць пазітыўна і быць актыўнай, тады ўсё паспееш.

— Ці дапамагае вам ваша юрыдычная спецыяльнасць у выхаванні? Ці існуе ў вашай сям'і свая «канстытуцыя» ці ўнутраны збор законаў і дамоў, якія ўсё беспярэчна выконваюць?
— Сям'я адыгрывае ключавую ролю ў дасягненні дэмаграфічнай устойлівасці, захаванні суверэнітэту і незалежнасці краіны. Умацаванне статусу сям'і і традыцыйныя каштоўнасці, падтрымка мацярынства, бацькоўства і дзяцінства - нацыянальны прыярытэт Беларусі. Папулярызацыя сямейных каштоўнасцяў патрабуе сістэмнага падыходу і ўдзелу кожнага з нас. Чым больш станоўчых прыкладаў, падтрымкі і ўвагі надаецца сям'і, тым мацней становіцца грамадства і больш устойліва развіваецца краіна. Класічная мадэль сям'і з дзецьмі павінна заставацца нязменным стылем жыцця беларусаў.

— Наша інтэрв'ю прымеркавана да Міжнароднага дня абароны дзяцей. Як вы для сябе - і як мама, і як юрыст - фармулюеце сэнс гэтага свята? Ад чаго, на ваш погляд, найперш трэба абараняць дзяцей у сучасным свеце?
— Міжнародны дзень абароны дзяцей - гэта не толькі вясёлае свята для саміх дзяцей, гэта і напамін грамадству аб неабходнасці абараняць правы дзіцяці, каб усе дзеці раслі шчаслівымі, вучыліся, займаліся любімай справай і ў будучыні сталі выдатнымі бацькамі і грамадзянамі сваёй краіны. Клопат аб будучым пакаленні - важны складнік развіцця любой дзяржавы. Рост насельніцтва, якаснае адукацыю і ўдумлівае выхаванне закладваюць аснову для развіцця эканомікі і культуры. У Беларусі да Міжнароднага дзіцячага дня прымяркоўваюць мноства праектаў і мерапрыемстваў. Нядзіўна, бо ахова дзяцінства - адзін з прыярытэтных напрамкаў дзяржаўнай палітыкі рэспублікі. Сёння ў Беларусі пабудавана вертыкаль работы з дзецьмі, якую на ўзроўні органаў дзяржкіравання і ацэнкі сітуацыі ў галіне абароны правоў дзяцей каардынуе Нацыянальная камісія па правах дзіцяці.

— Раскажыце крыху пра вашых дзяцей. Якія яны? Чым захапляюцца, да чаго імкнуцца? Ці выяўляе хтосьці з іх цікавасць да юрыспрудэнцыі або эканоміцы?
— Старэйшая дачка скончыла медыцынскі ўніверсітэт, працуе ў 6-й ГКБ акушэрам-гінеколагам, іншая дачка стала педагогам кітайскай і англійскай моў. Старэйшы сын марыць рэалізавацца ў юрыспрудэнцыі. Малодшы гуляе ў хакейным клубе "Шахцёр". Я вельмі ганаруся дасягненнямі сваіх дзяцей.

— Якая галоўная традыцыя аб'ядноўвае вашу вялікую сям'ю? Як вы праводзіце сумесныя выходныя ці святы?
— Галоўная традыцыя нашай сям'і - гэта сумесныя нядзельныя абеды, і, вядома, святы. За агульным сталом мы дзелімся навінамі, вырашаем праблемы, падводзім вынікі, даем парады, гэта дазваляе ўсім членам сям'і адчуць сваю важнасць і значнасць.

— Ці дапамагае вам мацярынскі вопыт у працы са студэнтамі? Ці сталі вы мякчэйшымі ці, наадварот, больш патрабавальнымі да моладзі, калі вашы ўласныя дзеці пачалі падрастаць?
— Вядома, складана сказаць, але мне здаецца, што са сваімі дзецьмі я значна стражэй сябе паводжу і патрабую значна больш. Я вучу іх, каб яны заўсёды даводзілі справу да канца, каб дабіваліся вынікаў, каб імкнуліся быць лепшымі ў сваёй прафесіі, каб не спыняліся на дасягнутым.

— Ці заўважалі вы, што метады выхавання дзяцей дапамагаюць вам у педагагічнай практыцы са студэнтамі (ці наадварот)?
— Да студэнтаў стаўлюся як да сваіх дзяцей, даю парады і імкнуся выхоўваць у іх асобы.

— Многія сучасныя студэнты і выпускнікі баяцца заводзіць сем'і, баючыся, што гэта перашкодзіць іх кар'еры і навуковай рэалізацыі. Што б вы маглі сказаць ім, абапіраючыся на ўласны досвед? Ці сапраўды трэба выбіраць паміж самарэалізацыяй і вялікай сям'ёй?
— Ажыццявіць выбар паміж самарэалізацыяй і вялікай сям'ёй вельмі складана. Гэта дзве розныя, але аднолькава важныя формы раскрыцця чалавека, дзе сям'я дае эмацыйны складнік (безумоўнае каханне, падтрымку, адчуванне бяспекі), а самарэалізацыя - дасягненне асабістых мэт.

— Якая ваша галоўная рада як мамы і педагога: як выгадаваць дзіця самадастатковым, паспяховым і шчаслівым чалавекам?
- Галоўны сакрэт крыецца ў безумоўнай любові, прадастаўленні права на памылку і стварэнні ўмоў для самастойнага прыняцця рашэнняў.